Chhattisgarh| కోడార్ జలాశయంలో 52 రకాల చేపలు.

Published: 19 Oct 2026 • 09:15 PM

* ఐసీఏఆర్ అధ్యయనంలో కీలక విషయాలు

Chhattisgarh| ఆకేరు న్యూస్, ఛత్తీస్‌గఢ్‌: ఛత్తీస్‌గఢ్‌లోని కోడార్ జలాశయం విభిన్న రకాల చేపలకు ఆవాసంగా నిలుస్తున్నట్లు తాజా అధ్యయనం వెల్లడించింది. మహాసముంద్ జిల్లాలో ఉన్న ఈ జలాశయంలో మొత్తం 52 రకాల చేప జాతులను గుర్తించినట్లు భారత వ్యవసాయ పరిశోధనా మండలి (ICAR)కు చెందిన పరిశోధకులు వెల్లడించారు. వీటిలో నాలుగు విదేశీ జాతులు కూడా ఉన్నట్లు గుర్తించారు. అంతేకాకుండా జలాశయంపై ఆధారపడి జీవిస్తున్న కుటుంబాల ఆదాయంలో చేపల వేట ద్వారా సుమారు 40 శాతం సమకూరుతున్నట్లు అధ్యయనం తెలిపింది.

ఈ పరిశోధన వివరాలు ‘ఇండియన్ జర్నల్ ఆఫ్ ఫిషరీస్‌’లో ప్రచురితమయ్యాయి. ఐసీఏఆర్‌కు చెందిన సెంట్రల్ ఇన్‌ల్యాండ్ ఫిషరీస్ రీసెర్చ్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ పరిశోధకులు కోడార్ జలాశయంలో చేపల వైవిధ్యం, నీటి నాణ్యత, చేపల ఉత్పత్తి, మత్స్య నిర్వహణ విధానాలను అధ్యయనం చేశారు.

* పది ప్రాంతాల్లో పరిశోధన

2020 జూన్ నుంచి 2023 ఫిబ్రవరి వరకు జలాశయంలోని పది ప్రాంతాల్లో నమూనాలను సేకరించి పరిశోధన నిర్వహించారు. వివిధ కాలాలు, జలాశయంలోని భిన్నమైన పర్యావరణ ప్రాంతాలను పరిగణనలోకి తీసుకుని చేపల జాతులను నమోదు చేశారు. ఈ పరిశోధనలో మొత్తం 52 చేప జాతులను గుర్తించారు. వాటిలో 11 జాతులు పరిశోధకులు పరిశీలించిన గత జాబితాల్లో నమోదు కాలేదని అధ్యయనం పేర్కొంది. గతంలో నమోదైన వివరాలతో తాజా పరిశోధన ఫలితాలను కలిపి పరిశీలిస్తే కోడార్ జలాశయంలో ఇప్పటివరకు నమోదైన చేప జాతుల సంఖ్య 60కి చేరింది.

* నాలుగు విదేశీ చేప జాతుల గుర్తింపు

జలాశయంలో గ్రాస్ కార్ప్, కామన్ కార్ప్, బిగ్‌హెడ్ కార్ప్, నైల్ టిలాపియా అనే నాలుగు విదేశీ చేప జాతులను పరిశోధకులు గుర్తించారు. ఈ జాతుల ఉనికి నేపథ్యంలో జలాశయంలో చేపల జనాభా, జాతుల కూర్పులో వస్తున్న మార్పులను నిరంతరం పర్యవేక్షించాలని పరిశోధకులు సూచించారు. అయితే, ఈ విదేశీ జాతుల కారణంగానే స్థానిక చేపల సంఖ్య తగ్గుతోందని అధ్యయనం నిర్ధారించలేదు. భవిష్యత్తులో జాతుల కూర్పులో మార్పులను గుర్తించేందుకు క్రమం తప్పకుండా పరిశీలనలు నిర్వహించడంతో పాటు చేపల సహజ సంతానోత్పత్తి ప్రాంతాలను పరిరక్షించడం అవసరమని పేర్కొంది.

* చేపల వేటకు 40 శాతం వాటా

కోడార్ జలాశయం జీవవైవిధ్యంతో పాటు స్థానిక ప్రజల జీవనోపాధిలోనూ కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నట్లు అధ్యయనం వెల్లడించింది. పరిశోధన పరిధిలోకి తీసుకున్న కుటుంబాల ఆదాయంలో వరి సాగు ద్వారా సుమారు 60 శాతం సమకూరుతుండగా, మిగిలిన 40 శాతం చేపల వేట ద్వారా లభిస్తున్నట్లు గుర్తించారు. 2019-20లో జలాశయం నుంచి చేపల ఉత్పత్తి 40.9 టన్నులుగా నమోదైనట్లు అధ్యయనం పేర్కొంది. ఇది ఏడాదికి హెక్టారుకు సుమారు 19.95 కిలోల దిగుబడికి సమానం. చేపల నిల్వ, వలల మెష్ పరిమాణంపై నియంత్రణ, కొన్ని కాలాల్లో చేపల వేటపై ఆంక్షలు వంటి చర్యలను సహకార వ్యవస్థ ద్వారా అమలు చేస్తున్నట్లు పరిశోధకులు వివరించారు.

* జీవవైవిధ్య పరిరక్షణపై పరిశోధకుల సూచనలు

కోడార్ జలాశయంలో చేపల సంపదను దీర్ఘకాలం కాపాడేందుకు సహకార సంఘాల ఆధారిత మత్స్య నిర్వహణను మరింత బలోపేతం చేయాలని పరిశోధకులు సూచించారు. విదేశీ చేప జాతుల సంఖ్య, విస్తరణను నిరంతరం పరిశీలించడంతో పాటు చేపల సంతానోత్పత్తికి అనువైన ప్రాంతాలను పరిరక్షించాలని పేర్కొన్నారు.

ఈ అధ్యయనం కోడార్ జలాశయంలోని చేపల జీవవైవిధ్యంపై శాస్త్రీయ సమాచారాన్ని అందించడంతో పాటు ఛత్తీస్‌గఢ్ గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో మత్స్య సంపద ప్రజల జీవనోపాధికి ఎంత ముఖ్యమైనదో కూడా వెల్లడించింది.