Rajasthan Navratri Garba | గర్బా వేదికలపై దేవతామూర్తులు!

Published: 17 Oct 2026 • 03:42 PM

* రాజస్థాన్‌లోని జాలోర్‌, సిరోహి, బార్మర్‌లలో నవరాత్రి సాంస్కృతిక సందడి

* మహాకాళి నుంచి నృసింహుడి వరకు..

* పౌరాణిక వేషధారణల్లో కళాకారుల నృత్యాలు

* జాలోర్‌ చాముండా మాత ఆలయంలో సుమారు నాలుగు దశాబ్దాలుగా కొనసాగుతున్న సంప్రదాయం

ఆకేరు న్యూస్‌, డెస్క్‌: ఒకవైపు మహాకాళి వేషధారణలో కళాకారుడి నృత్యం.. మరోవైపు శివుడు, హనుమంతుడు, నృసింహుడి రూపాల్లో ప్రదర్శనలు.. డోలు మోతలు, భజనల మధ్య గర్బా వేదికలపై పౌరాణిక పాత్రలు కదలాడుతున్న దృశ్యాలు ప్రేక్షకులను ఆకట్టుకుంటున్నాయి. శరన్నవరాత్రుల సందర్భంగా రాజస్థాన్‌లోని జాలోర్‌, సిరోహి, బార్మర్‌ జిల్లాల్లో నిర్వహిస్తున్న ఈ వేడుకలు భక్తి, జానపద కళల సమ్మేళనంగా నిలుస్తున్నాయి.
సాధారణంగా సంప్రదాయ దుస్తుల్లో గర్బా నృత్యాలు చేస్తుంటారు. ఇక్కడ మాత్రం కళాకారులు దేవీదేవతల వేషాలు ధరించి ప్రదర్శనలు ఇవ్వడం ప్రత్యేక ఆకర్షణ. వీటిని చూసేందుకు పరిసర ప్రాంతాలతోపాటు దూరప్రాంతాల నుంచీ ప్రజలు తరలివస్తున్నారు.

* మహాకాళి నుంచి నృసింహుడి వరకు..

మహాకాళి, చాముండా మాత, శివుడు, విష్ణుమూర్తి, లక్ష్మీదేవి, హనుమంతుడు, గణేశుడు, నృసింహుడి వేషధారణల్లో కళాకారులు వేదికలపై సందడి చేస్తున్నారు. స్థానికంగా ఆరాధించే కాలా–గోరా భైరవుల రూపాల్లోనూ ప్రదర్శనలు ఇస్తున్నారు.
పాత్రలకు తగిన ఆహార్యం, ముఖాలంకరణ, నృత్యభంగిమలతో పౌరాణిక ఘట్టాలను కళ్లకు కడుతున్నారు. గర్బా, మహారాస్‌ నృత్యాలతోపాటు ఆయా పాత్రల ప్రత్యేకతను ప్రతిబింబించే ప్రదర్శనలు ప్రేక్షకులను ఆకర్షిస్తున్నాయి.

* నాలుగు దశాబ్దాల సంప్రదాయం

జాలోర్‌లోని చాముండా మాత ఆలయంలో పురుషులు దుర్గామాతతోపాటు ఇతర దేవీదేవతల వేషాలు ధరించి గర్బా ఆడే సంప్రదాయం సుమారు 40 ఏళ్లుగా కొనసాగుతున్నట్లు స్థానికులు చెబుతున్నారు. కాలక్రమేణా కళాకారుల భాగస్వామ్యం, వేషధారణల్లో వైవిధ్యం పెరిగి వేడుకలు మరింత విస్తరించాయి.
ఆలయ ప్రాంగణంలో జరిగే ఈ ప్రదర్శనలు నవరాత్రి ఉత్సవాల్లో ప్రత్యేక స్థానాన్ని సంపాదించుకున్నాయి. భక్తితోపాటు తరతరాలుగా వస్తున్న కళను కొనసాగించాలన్న ఆసక్తితో యువకులు కూడా పాల్గొంటున్నారు.

* ఆలయ ప్రాంగణాలే సాంస్కృతిక వేదికలు

జాలోర్‌లోని చాముండా మాత ఆలయం, మాల్‌వాడాలోని అంబికా మాత ఆలయం ఈ వేడుకలకు ప్రధాన కేంద్రాలుగా నిలుస్తున్నాయి. సిరోహి జిల్లాలోని పోసాలియా, జావాల్‌ ప్రాంతాల్లోనూ, ఆహోర్‌లోని చాముండా చౌక్‌లోనూ ప్రదర్శనలు ప్రజలను ఆకట్టుకుంటున్నాయి.
దేవీదేవతల వేషధారణలు, పౌరాణిక దృశ్యరూపకాలు (ఝాంకీలు), సామూహిక నృత్యాలతో ఆయా ప్రాంగణాల్లో పండుగ వాతావరణం నెలకొంది.

* రాజస్థానీ కళలకు గుజరాతీ లయ

ఈ ఉత్సవాల్లో స్థానిక రాజస్థానీ సంప్రదాయాలతోపాటు పొరుగున ఉన్న గుజరాత్‌ సాంస్కృతిక ప్రభావం కనిపిస్తోంది. గుజరాత్‌లోని డీసా ప్రాంతానికి చెందిన గాయకులు, స్థానిక కళాకారులు ఆలపించే భజనలకు అనుగుణంగా నృత్య ప్రదర్శనలు సాగుతున్నాయి.
డోలు–నగారాల మోతలు, భజనల ఆలాపన, రంగురంగుల వేషధారణలతో గర్బా వేదికలు కళకళలాడుతున్నాయి. నవరాత్రి ఆరాధనకు జానపద కళను జోడిస్తున్న ఈ సంప్రదాయం స్థానిక సాంస్కృతిక వేడుకల్లో ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలుస్తోంది.