GASTROENTROLOGY | బ్రేక్‌ఫాస్ట్ స్కిప్ చేస్తే లివర్ డ్యామేజ్?

ఆకేరు న్యూస్, డెస్క్: మన ప్రస్తుత ఆధునిక జీవనశైలి, మారిన ఆహార అలవాట్ల కారణంగా చాలా మంది గ్యాస్, ఎసిడిటీ, మరియు తీవ్రమైన కాలేయ (లివర్) సమస్యలతో బాధపడుతున్నారు. ఈ నేపథ్యంలో, హన్మకొండకు చెందిన ప్రముఖ గ్యాస్ట్రోఎంటరాలజిస్ట్ డాక్టర్ గౌతమ్ ‘ఆకేరు హెల్త్’ ప్రత్యేక ఇంటర్వ్యూలో పలు కీలక ఆరోగ్య విషయాలను పంచుకున్నారు. ప్రజలు నిత్యం చేసే చిన్న చిన్న పొరపాట్లు ఎలాంటి పెద్ద జబ్బులకు దారితీస్తాయో ఈ క్రింది విధంగా వివరించారు.

*గ్యాస్ ట్రబుల్ లేదా గ్యాస్ట్రిక్…

ప్రస్తుత రోజుల్లో ప్రతి పది మందిలో కనీసం నలుగురు లేదా ఐదుగురు ఏదో ఒక రకమైన గ్యాస్ట్రిక్ లేదా జీర్ణక్రియ సమస్యతో బాధపడుతున్నారు. తిన్న తర్వాత కడుపు ఉబ్బరంగా అనిపించడం, కడుపు నిండినట్లు ఉండటం, తేన్పులు రావడం వంటివి సమాజంలో సాధారణంగా కనిపిస్తున్నాయి. గ్యాస్ ట్రబుల్ రావడానికి వంశపారంపర్య కారణాల కంటే మన ప్రస్తుత జీవనశైలి (Lifestyle) మరియు అలవాట్లే ప్రధాన కారణం. ముఖ్యంగా ఐటీ ఉద్యోగులు లేదా ఇతర షిఫ్ట్ డ్యూటీలు చేసేవారు సరైన సమయానికి బ్రేక్‌ఫాస్ట్, లంచ్ లేదా డిన్నర్ చేయకపోవడం వల్ల జీర్ణవ్యవస్థ పూర్తిగా దెబ్బతింటుంది. దీనికి తోడు ధూమపానం (Smoking), పొగాకు ఉత్పత్తులు నమలడం, మితిమీరిన ఆల్కహాల్ సేవించడం మరియు బయటి జంక్ ఫుడ్స్, మసాలా ఆహారాలు ఎక్కువగా తీసుకోవడం వల్ల కడుపులోని గ్యాస్ట్రిక్ పొర తీవ్రంగా దెబ్బతింటుంది. వైద్య పరిభాషలో దీన్నే ‘ఫంక్షనల్ డిస్పెప్సియా’ లేదా ‘గ్యాస్ట్రైటిస్’ అని పిలుస్తారు.

*బ్రేక్‌ఫాస్ట్ చేయకపోతే లివర్ సమస్యలు వస్తాయా…

అవును, ఇది పూర్తిగా నిజం. చాలా మంది బరువు తగ్గడానికో లేదా ఆఫీసు హడావిడిలోనో ఉదయం పూట బ్రేక్‌ఫాస్ట్‌ను స్కిప్ చేస్తుంటారు. బ్రేక్‌ఫాస్ట్‌ను మానేసినప్పుడు శరీరంలో అంతర్గతంగా మెటబాలిక్ మార్పులు మరియు హార్మోన్ల అసమతుల్యత (Hormonal Imbalance) ఏర్పడుతుంది.
రాత్రంతా దాదాపు 8 నుండి 10 గంటల పాటు ఖాళీ కడుపుతో ఉండి, ఉదయం కూడా ఆహారం తీసుకోకపోవడం వల్ల కాలేయం (Liver) పై తీవ్రమైన ఒత్తిడి పడుతుంది. ఈ అలవాటు ఇలాగే రోజువారీగా కొనసాగితే, అది లాంగ్ టర్మ్‌లో ఫ్యాటీ లివర్ (Fatty Liver) సమస్యకు మరియు ఇతర తీవ్రమైన లివర్ వ్యాధులకు దారితీసే అవకాశం ఎక్కువగా ఉంటుంది.

*నీరు తాగే సరైన విధానం ఎలా….

తాగే నీటి పరిమాణం అనేది శరీర బరువు (Body Weight) పై ఆధారపడి ఉంటుంది. సాధారణంగా ప్రతి ఒక కిలోగ్రాము శరీర బరువుకు సుమారు 30 ఎంఎల్ (30 ml) చొప్పున నీరు అవసరమవుతుంది. ఈ లెక్కన ఒక సాధారణ వ్యక్తికి రోజుకు సగటున 3 నుండి 4 లీటర్ల నీరు అవసరం ఉంటుంది.
అయితే నీరు తాగే విషయంలో చాలా మంది పొరపాట్లు చేస్తుంటారు. ముఖ్యంగా ఆహారం తినేటప్పుడు లీటర్ల కొద్దీ నీరు అస్సలు తాగకూడదు. తింటున్న సమయంలో గొంతు తడుపుకోవడానికి తక్కువ మొత్తంలో మాత్రమే నీరు తీసుకోవాలి. భోజనం ముగించిన తర్వాత దాదాపు 30 నుండి 45 నిమిషాల గ్యాప్ ఇచ్చి నీరు తాగడం వల్ల జీర్ణక్రియ సజావుగా సాగుతుంది. శరీరానికి తగినంతగా నీరు అందించకపోతే మలబద్ధకం (Constipation) వంటి సమస్యలు చుట్టుముడతాయి.

*ఒమిప్రజోల్, పాంటోప్రజోల్ మాత్రలు…

ల్యాబోరేటరీ పరీక్షలు లేదా డాక్టర్ ప్రిస్క్రిప్షన్ లేకుండా సొంతంగా గ్యాస్ మాత్రలను నిరంతరాయంగా (లాంగ్ టర్మ్) వాడటం చాలా ప్రమాదకరమైన అలవాటు. ఇలా ఎటువంటి అవగాహన లేకుండా రెగ్యులర్‌గా యాంటాసిడ్ మాత్రలు వాడటం వల్ల శరీరంలో ఐరన్ లోపం (Iron Deficiency) మరియు విటమిన్ బి12 లోపం ఏర్పడతాయి. ఇంకా తీవ్రమైన సందర్భాల్లో, దీర్ఘకాలికంగా ఈ మాత్రలపై ఆధారపడటం వల్ల కిడ్నీ సమస్యలు (Kidney Problems) తలెత్తుతాయి మరియు శరీరంలో రకరకాల ఇన్ఫెక్షన్లు పెరిగే అవకాశం ఉంది. కాబట్టి గ్యాస్ సమస్య కొన్ని రోజుల కంటే ఎక్కువ వేధిస్తుంటే సొంత వైద్యం కట్టిపెట్టి వెంటనే గ్యాస్ట్రోఎంటరాలజిస్ట్‌ను సంప్రదించడం ఉత్తమం.

*అల్సరు క్యాన్సర్‌గా మారే అవకాశం ఉందా….

కడుపులో అల్సర్లు (పుండ్లు) రావడానికి ప్రధానంగా రెండు కారణాలు ఉంటాయి. మొదటిది ‘హెచ్. పైలోరీ’ (H. pylori) అనే బ్యాక్టీరియా ఇన్ఫెక్షన్ కాగా, రెండోది చిన్న చిన్న నొప్పులకే పెయిన్ కిల్లర్స్ (నొప్పి నివారణ మాత్రలు) విపరీతంగా వాడటం. వీటికి తోడు తీవ్రమైన మానసిక ఒత్తిడి (Stress) మరియు ఘాటైన మసాలాలు, ఆయిల్ ఫుడ్స్ క్రమం తప్పకుండా తీసుకోవడం వల్ల కూడా అల్సర్లు తీవ్రమవుతాయి.
అయితే, కడుపులో వచ్చే అన్ని అల్సర్లు క్యాన్సర్ కావు. కానీ కొన్ని రకాల గ్యాస్ట్రిక్ అల్సర్లను సకాలంలో గుర్తించి చికిత్స చేయకుండా నిర్లక్ష్యం చేస్తే, అవి భవిష్యత్తులో క్యాన్సర్‌గా మారే ప్రమాదం ఉంటుంది. అందువల్ల అల్సర్ తీవ్రతను తెలుసుకోవడానికి ఎండోస్కోపీ (Endoscopy) పరీక్ష ద్వారా ముందుగానే నిర్ధారించుకోవడం ఎంతో సురక్షితం.

*లివర్ ఇన్‌ఫెక్షన్లు రావడానికి కారణాలు…

సాధారణంగా కలుషితమైన నీరు, కలుషిత ఆహారం లేదా మితిమీరిన ఆల్కహాల్ అలవాటు వల్ల లివర్ ఇన్ఫెక్షన్లు (హెపటైటిస్) వస్తాయి. వీటిలో హెపటైటిస్ A, B, C, D, E అనే విభిన్న రకాలు ఉన్నాయి. ఆకలి పూర్తిగా మందగించడం, తీవ్రమైన నీరసం, వాంతులు రాబోతున్నట్లు అనిపించడం, కళ్ళు మరియు మూత్రం పసుపు రంగులోకి మారడం (కామెర్లు) వంటివి లివర్ ఇన్‌ఫెక్షన్ యొక్క ప్రాథమిక లక్షణాలు.
ఈ వైరస్‌లలో హెపటైటిస్ ‘బి’ కి మాత్రమే ప్రస్తుతం సమర్థవంతమైన వ్యాక్సినేషన్ (ఉచిత టీకా) అందుబాటులో ఉంది, కాబట్టి దీనిని ప్రతి ఒక్కరూ ఖచ్చితంగా వేయించుకోవాలి. హెపటైటిస్ బి లేదా సి ఇన్ఫెక్షన్లు శరీరంలో దీర్ఘకాలికంగా ఉండిపోతే, అది కాలక్రమేణా లివర్ సిరోసిస్ మరియు లివర్ క్యాన్సర్‌కు దారితీస్తుంది.

*లివర్ ట్రాన్స్‌ప్లాంటేషన్ ఎప్పుడు అవసరం …

లివర్ సిరోసిస్ అనేది చివరి దశకు చేరినప్పుడు (End-stage liver disease), కేవలం మందుల ద్వారా మాత్రమే కాలేయాన్ని తిరిగి సాధారణ స్థితికి తీసుకురావడం అసాధ్యం. అటువంటి తీవ్రమైన స్థితిలో ఉన్న రోగుల ప్రాణాలు కాపాడటానికి లివర్ ట్రాన్స్‌ప్లాంటేషన్ (కాలేయ మార్పిడి) ఒక్కటే ఏకైక మార్గం.
లివర్ దెబ్బతినడం వల్ల కడుపులో నీరు చేరడం (Ascites), జీర్ణకోశం నుండి రక్తం వాంతులు కావడం, కిడ్నీలు దెబ్బతినడం వంటి ప్రాణాంతక కాంప్లికేషన్లు వస్తాయి. ఇటువంటి పరిస్థితుల్లో కాలేయ మార్పిడి తప్పనిసరి అవుతుంది. కాలేయ మార్పిడి జరిగిన తర్వాత రోగులు lifestyle లో మార్పులు చేసుకోవడంతో పాటు జీవితాంతం ఇమ్యునోసప్రెసెంట్ (Immunosuppressant) మందులు వాడాల్సి ఉంటుంది మరియు నిరంతరం వైద్యుల పర్యవేక్షణలో ఉంటూ కఠినమైన జాగ్రత్తలు పాటించాల్సి ఉంటుంది.

*మలబద్ధకం (Constipation) సమస్యకు పరిష్కారం…

సమాజంలో అత్యధికులను వేధిస్తున్న మలబద్ధకం (Constipation) సమస్య. కడుపు ఎప్పుడూ భారంగా ఉన్నట్లు అనిపించడం మలబద్ధకం యొక్క ముఖ్య లక్షణాలు. ఆహారంలో పీచు పదార్థాలు (Fibre food) లేకపోవడం, తగినంత నీరు తాగకపోవడం మరియు శారీరక శ్రమ (Physical activity) అస్సలు లేకపోవడం వల్లే ఈ సమస్య తలెత్తుతుంది. నిత్యం పండ్లు, కూరగాయలు తీసుకుంటూ, వ్యాయామం చేయడం ద్వారా ఈ సమస్య నుండి సులభంగా బయటపడవచ్చునని డాక్టర్ గౌతమ్ స్పష్టం చేశారు.