Former Women Maoists Ramp Walk
* అడవుల నుంచి ఫ్యాషన్ ర్యాంప్ వరకు..
* కోసా సిల్క్లో ప్రొఫెషనల్ మోడల్స్తో కలిసి ర్యాంప్వాక్
* రాయ్పూర్ రావడం ఇదే తొలిసారి
* ర్యాంప్వాక్తోనే పునరావాసం పూర్తయినట్లా..?
ఆకేరు న్యూస్, రాయ్పూర్:
ఏళ్ల తరబడి అడవుల్లో గడిపిన జీవితం.. చేతిలో ఆయుధం.. చుట్టూ ఘర్షణల వాతావరణం. ఇప్పుడు అదే జీవితానికి పూర్తి భిన్నమైన దృశ్యం.
ఛత్తీస్గఢ్లోని బస్తర్ ప్రాంతానికి చెందిన కొందరు లొంగిపోయిన మాజీ మహిళా మావోయిస్టులు రాయ్పూర్లో ఫ్యాషన్ ర్యాంప్పై నడిచారు. కోసా సిల్క్తో పాటు ఛత్తీస్గఢ్ సంప్రదాయ చేనేత వస్త్రాలు ధరించి ప్రొఫెషనల్ మోడల్స్తో కలిసి ర్యాంప్వాక్ చేశారు.
జాతీయ చేనేత దినోత్సవం సందర్భంగా నిర్వహించిన కార్యక్రమం.. ఈ మహిళల ర్యాంప్వాక్తో సాధారణ సాంస్కృతిక వేడుకను దాటి, వారి పునరావాస ప్రయాణంలో ఒక విభిన్న ఘట్టంగా మారింది.
* తొలిసారి రాయ్పూర్కు..
ఈ కార్యక్రమంలో పాల్గొన్న మహిళల్లో చాలామందికి రాయ్పూర్ రావడం ఇదే తొలిసారి.
ర్యాంప్వాక్కు ముందు వారికి దాదాపు వారం రోజులపాటు గ్రూమింగ్, ర్యాంప్వాక్ శిక్షణ ఇచ్చారు. వేదికపై ఎలా నడవాలన్నదే కాదు.. అపరిచితులైన ప్రేక్షకుల ముందు తమను తాము ఎలా ప్రెజెంట్ చేసుకోవాలో కూడా నేర్పించారు.
శిక్షణ ప్రారంభంలో పలువురు మహిళలు కొత్త వ్యక్తులతో మాట్లాడటానికి, ప్రేక్షకుల ముందు నిలబడటానికి సంకోచించారని శిక్షణలో భాగమైనవారు తెలిపారు. రోజులు గడిచేకొద్దీ వారిలో బెరుకు తగ్గి ఆత్మవిశ్వాసం పెరిగిందని పేర్కొన్నారు.
* ‘మొదట భయపడ్డా.. తర్వాత ధైర్యం వచ్చింది’
ర్యాంప్వాక్లో పాల్గొన్న మాడ్వి మల్లే తన అనుభవాన్ని పంచుకున్నారు.
శిక్షణ ప్రారంభమైనప్పుడు చాలా భయపడ్డానని, అంతమంది ప్రేక్షకులను ఎలా ఎదుర్కొనగలనో అర్థం కాలేదని చెప్పారు. పదేపదే సాధన చేయడంతో క్రమంగా బెరుకు తగ్గిందన్నారు. చివరకు ర్యాంప్పై నడిచే సమయానికి భయం స్థానంలో ఆత్మవిశ్వాసం, గర్వం వచ్చాయని తెలిపారు.
మరో మహిళ పునెం దేవె కూడా తన గత జీవితంలో ఇంత పెద్ద జనసమూహం ముందు ఇలా కనిపిస్తానని ఎప్పుడూ ఊహించలేదని చెప్పారు.
* తిరిగి బస్తర్కు.. కొత్త జీవనోపాధుల వైపు..
కార్యక్రమం అనంతరం మహిళలు తిరిగి బస్తర్కు వెళ్లారు. అక్కడ వ్యవసాయం, విద్య, నైపుణ్యాభివృద్ధి తదితర రంగాల్లో శిక్షణ పొందుతూ, వివిధ జీవనోపాధులను ఎంచుకునే ప్రయత్నంలో ఉన్నారు.
లొంగిపోయిన మావోయిస్టుల కోసం ప్రభుత్వం అమలు చేస్తున్న పునరావాస కార్యక్రమాల ద్వారా ఎలాంటి కొత్త అవకాశాలు అందుబాటులోకి వస్తాయో చెప్పడానికి ఈ కార్యక్రమాన్ని ఒక ఉదాహరణగా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ప్రదర్శించింది.
ముఖ్యమంత్రి విష్ణుదేవ్ సాయ్ మహిళలతో మాట్లాడి వారిని ప్రోత్సహించారు. హింస నుంచి అభివృద్ధి, అవకాశాల వైపు బస్తర్లో జరుగుతున్న విస్తృత మార్పులో వారి ప్రయాణం కూడా భాగమని పేర్కొన్నారు.
ఈ కార్యక్రమంలో ఛత్తీస్గఢ్ సంప్రదాయ చేనేత, పట్టు ఉత్పత్తులను కూడా ప్రదర్శించారు. ప్రభుత్వం ఇటీవల ప్రారంభించిన ‘కోశల్ ఫ్యాబ్’ చేనేత బ్రాండ్ను ప్రచారం చేసేందుకు కూడా ఈ వేదికను ఉపయోగించింది.
* మావోయిస్టు ఉద్యమంలో మహిళల పాత్ర
అయితే ఈ కార్యక్రమానికి ఉన్న ప్రాధాన్యం కేవలం దుస్తులు మారడం లేదా ఫ్యాషన్ ర్యాంప్పై నడవడంతో ముగిసిపోదు. బస్తర్తో పాటు విస్తృత దండకారణ్య ప్రాంతంలోని మావోయిస్టు ఉద్యమంలో మహిళలు చాలాకాలంగా కీలక భాగంగా ఉన్నారు. సాయుధ దళాల సభ్యులుగా, సెంట్రీలుగా, సమాచార సేకరణలో, రాజకీయ కార్యకర్తలుగా, స్థానిక స్థాయి నుంచి ఉన్నత స్థాయి కమిటీల వరకు వివిధ బాధ్యతల్లో మహిళలు పనిచేశారు.
ఈ ప్రాంతంలోని మావోయిస్టు సాయుధ నిర్మాణంలో మహిళలు గణనీయమైన సంఖ్యలో ఉన్నారని భద్రతా సంస్థలు చాలాకాలంగా అంచనా వేస్తున్నాయి.
* నాయకత్వ స్థాయికి ఎదిగిన మహిళలు
కొందరు మహిళలు మావోయిస్టు సంస్థలో ఉన్నత స్థాయికి కూడా ఎదిగారు. 2025లో తెలంగాణలో లొంగిపోయిన సీనియర్ మావోయిస్టు కమాండర్ సుజాత దశాబ్దాలపాటు అజ్ఞాత ఉద్యమంలో కొనసాగారు. దండకారణ్య స్పెషల్ జోనల్ కమిటీలో సీనియర్ నాయకురాలిగా ఆమెను గుర్తించారు. బస్తర్లోని పలు కేసుల్లో ఆమె కోసం భద్రతా సంస్థలు గాలించాయి.
అదే సమయంలో లొంగిపోయిన కొందరు మహిళా మావోయిస్టులు సంస్థలో తాము ఎదుర్కొన్న కఠిన పరిస్థితుల గురించి కూడా వెల్లడించారు.
మహిళలకు తరచూ సెంట్రీ, ఫ్రంట్లైన్ విధులు అప్పగించేవారని, ఎన్కౌంటర్లు, భద్రతా బలగాల ఆపరేషన్ల సమయంలో వారు తీవ్రమైన ప్రమాదాలను ఎదుర్కొనేవారని కొందరు మాజీ కేడర్లు ఆరోపించారు.
అందువల్ల మావోయిస్టు ఉద్యమంలో మహిళల చరిత్రను కేవలం ‘బాధితులు’గానో, సాయుధ పోరాటం ద్వారా పూర్తిగా ‘సాధికారత పొందిన మహిళలు’గానో ఒకే కోణంలో చూడటం సరికాదు. మహిళలు పెద్ద సంఖ్యలో ఉద్యమంలో పాల్గొన్నప్పటికీ, సంస్థలో వారి పాత్రలు, అనుభవాలు ఒకే విధంగా లేవు.
* లొంగిపోవడం కంటే కష్టమైన ప్రయాణం ఆ తర్వాతే..
పునరావాస కార్యక్రమాల్లో పాల్గొంటున్న ఈ మహిళల ముందున్న సవాలు ఇప్పుడు సాయుధ ఉద్యమాన్ని విడిచిపెట్టడం మాత్రమే కాదు.
గతంతో మాత్రమే ముడిపడిపోని కొత్త గుర్తింపును నిర్మించుకోవడం అసలు సవాలు.
రాయ్పూర్ కార్యక్రమం ఆ మార్పుకు కనిపించిన ఒక చిన్న ఉదాహరణ. ఒకప్పుడు ‘మావోయిస్టు ఉద్యమంతో సంబంధం ఉన్న మహిళలు’ అనే గుర్తింపుతో మాత్రమే చూసిన వారిని ఇప్పుడు చేనేత, సాంస్కృతిక కార్యక్రమంలో పాల్గొన్న సాధారణ మహిళలుగా ప్రేక్షకులకు పరిచయం చేశారు.
* ఈ తేడా చిన్నది కాదు..
ఎందుకంటే ఒకసారి లొంగిపోయిన తర్వాత కూడా ‘సరెండర్డ్ మావోయిస్టు’ అనే ముద్ర సంవత్సరాలపాటు ఒక వ్యక్తి సామాజిక గుర్తింపును వెంటాడే అవకాశం ఉంది.
* ర్యాంప్వాక్తోనే పునరావాసం పూర్తయినట్టా..?
ప్రభుత్వ కోణంలో చూస్తే ఇలాంటి కార్యక్రమాలు పునరావాస ఫలితాలను ప్రజల ముందు కనిపించేలా ప్రదర్శించేందుకు ఉపయోగపడతాయి.
మాజీ కేడర్లకు శిక్షణ ఇవ్వడం, రాష్ట్ర రాజధానికి తీసుకురావడం, ప్రొఫెషనల్ మోడల్స్తో కలిసి వేదికపై నడిపించడం, రాజకీయ నాయకులు వారిని బహిరంగంగా ప్రోత్సహించడం.. ఇవన్నీ పునరావాసంలో మార్పును సూచించే దృశ్యాలు.
కానీ పునరావాస విజయాన్ని ఇలాంటి కార్యక్రమాలతో మాత్రమే కొలవలేం.
కొత్త దుస్తులు ధరించడం లేదా కొన్ని నిమిషాలు ర్యాంప్పై నడవడం వల్ల ఒక మాజీ కేడర్ ఆర్థికంగా స్వతంత్రురాలైందని, సమాజం పూర్తిగా అంగీకరించిందని, ఆమెకు భద్రతతో కూడిన భవిష్యత్తు ఏర్పడిందని చెప్పలేం.
అందుకు నిరంతర ఉపాధి, విద్య, వైద్యం, గృహవసతి, సామాజిక భద్రత అవసరం. అంతకంటే ముఖ్యంగా దశాబ్దాల ఘర్షణలతో ప్రభావితమైన సమాజంలో తిరిగి సంబంధాలను నిర్మించుకునే అవకాశం ఉండాలి.
* ‘ఆధునికత’ పేరుతో గతాన్ని తక్కువ చేయొద్దు
ఈ మహిళల్లో వచ్చిన మార్పును వివరించేటప్పుడు ఉపయోగించే భాష విషయంలోనూ జాగ్రత్త అవసరం.
పట్టణానికి వచ్చి కోసా సిల్క్ ధరించి ర్యాంప్పై నడిచిన తర్వాత వారు ‘సంస్కారవంతులు’ లేదా ‘ఆధునికులు’ అయ్యారన్న భావన కలిగించే వర్ణనలు బస్తర్లోని వారి గత జీవితాన్ని వెనుకబాటుతనంగా చిత్రీకరించే ప్రమాదం ఉంది.
కోసా సిల్క్ ధరించడం వల్లనో, ఫ్యాషన్ ర్యాంప్పై నడవడం వల్లనో వారికి కొత్తగా గౌరవం రాలేదు. మారింది వారి గౌరవం కాదు.. వారిని సమాజం చూసే వేదిక. వారికి అందుబాటులోకి వస్తున్న అవకాశాలు.
* కొన్ని నిమిషాల చప్పట్లు.. అసలు పరీక్ష ఆ తర్వాతే
వామపక్ష తీవ్రవాదాన్ని అంతం చేయాలనే లక్ష్యంతో ముందుకు సాగుతున్న ఛత్తీస్గఢ్ ప్రభుత్వానికి ఈ మహిళల చిత్రాలు స్పష్టమైన రాజకీయ సందేశాన్ని కూడా అందిస్తాయి — ఆయుధాన్ని వదిలేస్తే మరో జీవితం సాధ్యమేనన్న సందేశం. కానీ ఆ మార్పును కొలిచేందుకు మరింత బలమైన ప్రమాణం ఉంది.
ఒకప్పుడు మావోయిస్టులుగా గుర్తించబడిన ఈ మహిళలు భవిష్యత్తులో ఆ గుర్తింపును దాటి.. ఒక రైతుగా, ఉద్యోగిగా, నైపుణ్యం కలిగిన కార్మికురాలిగా, కుటుంబ సభ్యురాలిగా లేదా సాధారణ బస్తర్ మహిళగా తమ జీవితాన్ని నిర్మించుకోగలరా అన్నదే అసలు ప్రశ్న.
రాయ్పూర్లో వారి ర్యాంప్వాక్కు వచ్చిన చప్పట్లు కొన్ని నిమిషాలే.
పునరావాసం నిజంగా విజయవంతమైందా లేదా అన్న పరీక్ష మాత్రం.. వారు తిరిగి ఇంటికి చేరుకున్న తర్వాతే మొదలవుతుంది.
About the Author
Please tell us what is wrong. Your report will be sent to the website team.
