Bastar 365 Crore Year Old Rock
*అత్యంత పురాతన శిల ఇదే..
* భూ రహస్యాలపై సరికొత్త ఆధారాలు
ఆకేరు న్యూస్ ,రాయిపూర్: ఛత్తీస్గఢ్లోని బస్తర్ మరో అరుదైన భౌగోళిక రికార్డును సొంతం చేసుకుంది. నైరుతి బస్తర్ క్రాటన్లో లభించిన ఓ శిల సుమారు 365 కోట్ల ఏళ్ల నాటిదని శాస్త్రవేత్తలు నిర్ధారించారు. దీంతో భారత్లో ఇప్పటివరకు ఖచ్చితంగా వయసు నిర్ధారించబడిన అత్యంత పురాతన సంరక్షిత శిలగా ఇది నిలిచింది.
ఐఐఎస్ఈఆర్ భోపాల్ పరిశోధకుల నేతృత్వంలో జరిగిన ఈ అధ్యయనం ఆగస్టు 25న Geoscience Frontiersలో ప్రచురితమైంది. పరిశోధకులు కౌశిక్ సత్పతి, కీవూక్ యీ, ప్రీతమ్ నసిపురి, అభిజిత్ భట్టాచార్య ఈ అధ్యయనంలో పాల్గొన్నారు.
* 15 కోట్ల ఏళ్ల వెనక్కి వెళ్లిన రికార్డు
బస్తర్లోని ఈ శిల వయసు గతంలో భారత్లో నమోదైన అత్యంత పురాతన శిల కంటే సుమారు 15 కోట్ల ఏళ్లు ఎక్కువ.
2004లో మధ్య బస్తర్ క్రాటన్లో సుమారు 356 కోట్ల ఏళ్ల నాటి టోనలైట్ శిలను గుర్తించారు. అప్పట్లో అదే దేశంలో అత్యంత పురాతనంగా నమోదైంది. తాజాగా గుర్తించిన శిల ఆ రికార్డును అధిగమించింది.
* అసలు ఇది ఎలాంటి శిల?
పరిశోధకులు దీనిని **‘అనటెక్టిక్ గ్నైస్’**గా గుర్తించారు. భూమి లోతుల్లోని పాత భూపటలం తీవ్రమైన ఉష్ణోగ్రతలకు గురై పాక్షికంగా కరిగినప్పుడు ఏర్పడే అధిక-గ్రేడ్ రూపాంతర శిల ఇది.
అధ్యయనం ప్రకారం.. ఈ శిల దాదాపు 30–50 కిలోమీటర్ల లోతులో, 775 డిగ్రీల సెల్సియస్ ఉష్ణోగ్రత వద్ద ఏర్పడి ఉండవచ్చు.
సాధారణంగా చెప్పాలంటే.. నేటి భూమి ఉపరితలానికి దిగువన ఒకప్పుడు తీవ్ర వేడి, ఒత్తిడికి గురైన పదార్థం కోట్లాది సంవత్సరాల భౌగోళిక మార్పులను తట్టుకుని ఇప్పుడు మనకు కనిపించే స్థితికి చేరింది.
* బస్తర్లో మూడు భౌగోళిక దశలు
పరిశోధకులు బస్తర్లో శిలాద్రవ కార్యకలాపాలకు సంబంధించిన మూడు కీలక దశలను గుర్తించారు.
– సుమారు 365 కోట్ల ఏళ్ల క్రితం
– 364–360 కోట్ల ఏళ్ల మధ్య
– 344–340 కోట్ల ఏళ్ల మధ్య
వీటిలో రెండో దశ అత్యంత ఆసక్తికరమైనదిగా పరిశోధకులు పేర్కొన్నారు. ఈ కాలానికి చెందిన మాగ్మాటిక్ చార్నొకైట్ శిలలు ప్రపంచంలోనే అత్యంత పురాతన ఉదాహరణల్లో ఒకటిగా గుర్తించారు. ఇవి సుమారు 950–1,050°C ఉష్ణోగ్రతల వద్ద ఏర్పడినట్లు అంచనా.
*ప్లేట్ టెక్టానిక్స్ ఇంతకుముందే ఉన్నాయా?
ఈ పరిశోధనలో అత్యంత ముఖ్యమైన అంశం శిలల వయసు, నిర్మాణం, రసాయన లక్షణాలను తెలుసుకునేందుకు పరిశోధకులు జిర్కాన్ U-Pb డేటింగ్, ట్రేస్-ఎలిమెంట్ కెమిస్ట్రీ, హాఫ్నియం ఐసోటోపులు, థర్మోడైనమిక్ మోడలింగ్ వంటి పద్ధతులను ఉపయోగించారు.
వాటి ఆధారంగా.. సముద్ర భూపటలం లేదా భూమి మాంటిల్కు చెందిన పదార్థాలు సబ్డక్షన్ తరహా ప్రక్రియల ద్వారా మార్పులకు గురై, అభివృద్ధి చెందుతున్న ఖండ భూపటలంలో భాగమై ఉండవచ్చని పరిశోధకులు భావిస్తున్నారు.
సబ్డక్షన్ అంటే ఒక టెక్టానిక్ ప్లేట్ మరో ప్లేట్ కిందకు జారిపోవడం.అంటే.. ఆధునిక ప్లేట్ టెక్టానిక్స్కు సంబంధించిన కొన్ని ప్రాథమిక ప్రక్రియలు 360 కోట్ల ఏళ్లకు పైగా క్రితమే భూమిపై కొనసాగి ఉండవచ్చన్న వాదనకు బస్తర్ శిలలు కొత్త ఆధారాలను అందిస్తున్నాయి.
* భూమి తొలి రోజుల కథ
భూమి వయసు సుమారు 454 కోట్ల ఏళ్లు. అంటే బస్తర్లో తాజాగా గుర్తించిన శిల గ్రహం ఏర్పడిన తొలి దశకు చాలా దగ్గరగా ఉన్న కాలానికి చెందినది.
ఆ సమయంలో భూమి నేటిలా స్థిరంగా లేదు. తీవ్రమైన అగ్నిపర్వత కార్యకలాపాలు, అధిక ఉష్ణోగ్రతలు, భూపటల మార్పులు కొనసాగుతున్నాయి. అలాంటి పరిస్థితుల్లోనే తొలి ఖండ భూపటలం ఎలా ఏర్పడింది? ప్లేట్ల కదలికలు ఎప్పుడు ప్రారంభమయ్యాయి? అన్న ప్రశ్నలకు ఈ శిలలు ఆధారాలు అందిస్తున్నాయి.
* బస్తర్కు పెరిగిన ప్రాధాన్యం
భారత షీల్డ్లో మిగిలి ఉన్న అత్యంత పురాతన ఖండ భూపటల ప్రాంతాల్లో బస్తర్ క్రాటన్ ఒకటి. గతంలోనే ఇక్కడ సుమారు 359 కోట్ల ఏళ్ల నాటి శిలలను గుర్తించారు.
తాజా అధ్యయనం బస్తర్ను కేవలం ఖనిజ సంపద, అడవులు, కొండల ప్రాంతంగా కాకుండా భూమి తొలి చరిత్రను భద్రపరిచిన సహజ భౌగోళిక ఆర్కైవ్గా మరోసారి ప్రపంచం ముందు నిలబెట్టింది.
నేటి బస్తర్ అడవులు, కొండల కింద.. భూమి కోట్లాది సంవత్సరాల సంబంధించిన ఆధారాలు దాగి ఉన్నాయి. వాటిలో 365 కోట్ల ఏళ్ల నాటి ఈ శిల.. మన గ్రహం ఎలా రూపుదిద్దుకుందో తెలుసుకునే శాస్త్రవేత్తలకు ఒక అరుదైన కిటికీగా మారింది.
———-
About the Author
Please tell us what is wrong. Your report will be sent to the website team.
