Rural Biodiversity| నేల నేస్తాలకు ముప్పు

Published: 09 Nov 2026 • 04:11 PM

* అంతరించిపోతున్న వానపాములు

* తగ్గుతున్న పక్షుల సందడి

Rural Biodiversity| ఆకేరు న్యూస్, పాలకుర్తి: ఒకప్పుడు పల్లెల్లో ఎటుచూసినా పక్షుల కిలకిలరావాలు, పొలాల్లో వానపాముల సందడి, చెట్లపై గూళ్లు కట్టుకున్న పక్షులు కనిపించేవి. వర్షాకాలం వచ్చిందంటే నేలపై ఎర్రటి వెల్వెట్‌లా మెరిసే ఆరుద్ర పురుగులు కనువిందు చేసేవి. కానీ కాలక్రమేణా ఈ ప్రకృతి అందాలు కనుమరుగవుతున్నాయి. విచ్చలవిడిగా రసాయన ఎరువులు, పురుగుమందుల వినియోగం, చెట్ల నరికివేత, ఆవాసాల విధ్వంసం కారణంగా పల్లె జీవవైవిధ్యం ప్రమాదంలో పడుతోంది. ఈ పరిణామం పర్యావరణ సమతుల్యతపై తీవ్ర ప్రభావం చూపే ప్రమాదం ఉందని పర్యావరణ ప్రేమికులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.

నేల సారానికి ఆధారమైన జీవులు మాయం

వ్యవసాయానికి ఎంతో మేలు చేసే వానపాములు, నత్తలు, వివిధ రకాల కీటకాలు క్రమంగా తగ్గిపోతున్నాయి. భూమిలో సేంద్రియ పదార్థాల విచ్ఛిన్నం, నేల గుల్లబడటం, పోషకాల చక్రీయ మార్పిడిలో వానపాములు కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి. అయితే పంటల రక్షణ పేరుతో అధికంగా వినియోగిస్తున్న రసాయన పురుగుమందులు, కలుపు నివారణ మందులు నేలలోని జీవవైవిధ్యాన్ని దెబ్బతీస్తున్నాయి. దీంతో భూసారం తగ్గడమే కాకుండా వ్యవసాయానికి మేలు చేసే అనేక జీవులు మనుగడ కోల్పోతున్నాయి.

పిచ్చుకల నుంచి కాకుల వరకు తగ్గుతున్న సందడి

ఒకప్పుడు ప్రతి ఇంటి ఆవరణలో కనిపించే పిచ్చుకలు, రామచిలుకలు, కాకులు, గబ్బిలాలు, వివిధ రకాల గద్దలు ఇప్పుడు అరుదుగా కనిపిస్తున్నాయి. పక్షులకు అవసరమైన ఆహారం, నీరు, గూళ్లు లభించకపోవడం, చెట్ల సంఖ్య తగ్గడం వంటి కారణాలు వాటి మనుగడకు సవాలుగా మారుతున్నాయి. పురుగుమందుల ప్రభావం కూడా పక్షులకు ఆహారంగా లభించే కీటకాల సంఖ్యను తగ్గిస్తోంది.

కనుమరుగవుతున్న ఆరుద్ర పురుగులు

వర్షాకాలంలో ముఖ్యంగా ఆరుద్ర కార్తె సమయంలో భూమి నుంచి బయటకు వచ్చే ఎర్రటి వెల్వెట్‌లాంటి ఆరుద్ర పురుగులు ఒకప్పుడు పల్లె ప్రకృతికి ప్రత్యేక ఆకర్షణగా ఉండేవి. పొలాల గట్లపై, చెట్ల దగ్గర కనిపించే ఈ పురుగులు ఇప్పుడు చాలా ప్రాంతాల్లో అరుదుగా మారాయి. వీటి సంఖ్య తగ్గడానికి పర్యావరణ మార్పులు, నేల స్వభావంలో మార్పులు, రసాయనాల ప్రభావం వంటి అంశాలు కారణమై ఉండవచ్చని పర్యావరణ పరిశీలకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.

కాకి అన్నం ముట్టడం కూడా కష్టమే!

గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో మరణించిన వారి కుటుంబాలు మూడో రోజు లేదా ఐదో రోజు నిర్వహించే సంప్రదాయాల్లో కాకులకు అన్నం పెట్టడం ఒక ముఖ్యమైన ఆచారం. కాకి వచ్చి ఆహారాన్ని స్వీకరిస్తే పూర్వీకుల ఆశీస్సులు లభించినట్లు ప్రజలు విశ్వసిస్తారు. అయితే కొన్ని ప్రాంతాల్లో కాకులు తగ్గిపోవడంతో ఈ సంప్రదాయాన్ని నిర్వహించడంలోనూ ఇబ్బందులు ఎదురవుతున్నాయి. ఒకప్పుడు ఇంటి పరిసరాల్లోనే కనిపించే కాకులు ఇప్పుడు అరుదుగా కనిపించడం పల్లె జీవనంలో వస్తున్న మార్పులకు నిదర్శనంగా నిలుస్తోంది.

దసరా వేళ పాలపిట్ట కోసం ఎదురుచూపులు

తెలంగాణ సంస్కృతిలో పాలపిట్టకు ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. విజయదశమి రోజున పాలపిట్టను దర్శించుకోవడం శుభప్రదమని ప్రజలు నమ్ముతారు. నీలిరంగు రెక్కలతో ఆకట్టుకునే ఈ పక్షిని చూడటానికి ఒకప్పుడు గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ప్రజలు ఆసక్తి చూపేవారు. అయితే చెట్ల నరికివేత, సహజ ఆవాసాల తగ్గుదల, వ్యవసాయంలో రసాయనాల వినియోగం వంటి కారణాలతో కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఈ పక్షుల దర్శనం తగ్గుతోంది.

జీవవైవిధ్యం తగ్గితే వ్యవసాయానికీ నష్టమే

పర్యావరణంలో ప్రతి జీవికీ ప్రత్యేక పాత్ర ఉంటుంది. పక్షులు హానికర కీటకాలను నియంత్రించడంలో, తేనెటీగలు పరాగసంపర్కంలో, వానపాములు నేల సారాన్ని పెంచడంలో సహాయపడతాయి. ఈ జీవుల సంఖ్య తగ్గితే పంటలపై చీడపీడల ప్రభావం పెరగడంతో పాటు సహజ పర్యావరణ సమతుల్యత దెబ్బతినే అవకాశం ఉంది. చివరకు దీని ప్రభావం వ్యవసాయ దిగుబడులు, ఆహార భద్రతపైనా పడవచ్చు.

జీవవైవిధ్య పరిరక్షణకు ఏం చేయాలి?

రసాయన ఎరువులు, పురుగుమందుల వినియోగాన్ని అవసరమైన మేరకే పరిమితం చేయాలి. సేంద్రియ వ్యవసాయం, ప్రకృతి వ్యవసాయ పద్ధతులను ప్రోత్సహించాలి. మర్రి, మామిడి, నేరేడు వంటి స్థానిక చెట్లను సంరక్షించాలి. ఇళ్ల పరిసరాల్లో పక్షుల కోసం నీటి పాత్రలు, ఆహార వసతులు ఏర్పాటు చేయాలి. చెరువులు, కుంటలు, పొలాల గట్లు, సహజ ఆవాసాలను కాపాడుకోవాలి.