Ramappa Temple | రామప్పకు ఓపెన్ కాస్ట్ మైనింగ్ ముప్పు

Published: 07 Oct 2026 • 02:05 PM

* 300 మీటర్ల లోతు.. 800 ఏళ్ల నిర్మాణానికి ముప్పు
* కాకతీయ హెరిటేజ్ ట్రస్ట్ సంచలన హెచ్చరిక

ఆకేరు న్యూస్, వరంగల్ : యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశంగా అంతర్జాతీయ గుర్తింపు పొందిన చారిత్రక కాకతీయ రుద్రేశ్వర (రామప్ప) దేవాలయం మరియు దాని జీవనాడి అయిన రామప్ప సరస్సు ఉనికికి తీవ్ర విఘాతం కలిగే ప్రమాదం ఏర్పడింది.

ములుగు జిల్లా వెంకటాపూర్ మండల పరిధిలో సింగరేణి కాలరీస్ కంపెనీ లిమిటెడ్ (SCCL) ప్రతిపాదించిన సుమారు 300 మీటర్ల లోతైన ఓపెన్ కాస్ట్ బొగ్గు గనుల తవ్వకాల వల్ల ఈ ప్రపంచ వారసత్వ సంపద ఉనికికే ముప్పు వాటిల్లుతుందని కాకతీయ హెరిటేజ్ ట్రస్ట్ (KHT) తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది.

ఈ ప్రతిపాదిత ఓపెన్ కాస్ట్ గని రామప్ప సరస్సు మరియు దేవాలయానికి దిగువ ప్రవాహ దిశలో కేవలం 5 కిలోమీటర్ల దూరంలోనే ఉండటం, భూగర్భ శాస్త్ర రీత్యా అనేక ప్రమాదకర పరిణామాలకు దారితీస్తుందని ట్రస్ట్ ప్రతినిధులు ఒక ప్రకటనలో స్పష్టం చేశారు.

* భూగర్భ శాస్త్ర రీత్యా తీవ్ర అస్థిర ప్రాంతం..

జియోలాజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా (GSI) నివేదికలోని ముఖ్యాంశాలు
కాకతీయ హెరిటేజ్ ట్రస్ట్ ధర్మకర్తలైన రిటైర్డ్ ఐఏఎస్ అధికారులు బి.వి. పాపారావు, బి.పి. ఆచార్య, ప్రొఫెసర్ ఎం. పాండురంగారావు, మరియు జె. శ్రీధర్ రావు విడుదల చేసిన సాంకేతిక నివేదిక ప్రకారం ఈ ప్రాంతం భౌగోళికంగా, నిర్మాణాత్మకంగా అత్యంత అస్థిరమైనదిగా గుర్తించబడింది.

భౌగోళిక పగుళ్లు మరియు భ్రంశాలు (Faults & Lineaments): ఈ ప్రాంతమంతటా పరస్పరం దాటుకుంటూ వెళ్లే అనేక ప్రధాన, ఉప-భ్రంశాలు (Faults), జాయింట్లు, మరియు పగుళ్లు (Fractures) విస్తరించి ఉన్నాయి. ఇక్కడి భౌగోళిక రేఖలు (Lineaments) NNW-SSE, E-W మరియు NE-SW దిశల్లో విస్తరించి ఉండగా, శిలా పొరల వాలు (Dip Direction) ఈశాన్యం వైపు ఉంది.

300 మీటర్ల గనితో నీటి లీకేజీ ప్రమాదం: రామప్ప సరస్సు సుమారు 3 టీఎంసీల (TMC) భారీ నీటి నిల్వ సామర్థ్యంతో, దాదాపు 30,000 ఎకరాల వ్యవసాయ భూములకు సాగునీరు అందిస్తోంది. ఈ సరస్సును రెండు కొండల మధ్య కేవలం మట్టి కట్ట (Earthen Bund) ద్వారా నిర్మించారు.

దీనికి కట్ ఆఫ్ ట్రెంచ్ (COT) లేకపోవడం వల్ల, దిగువన తవ్వే 300 మీటర్ల లోతైన ఓపెన్ కాస్ట్ గని వల్ల ఏర్పడే అధిక ‘హైడ్రాలిక్ గ్రేడియెంట్’ కారణంగా సరస్సు నీరు భూగర్భ జలాల రూపంలో వేగంగా లీక్ (Seepage) అయ్యే ప్రమాదం ఉందని జియోలాజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా (GSI Page 22) నివేదిక హెచ్చరించింది.

* రామప్ప ‘సాండ్ బాక్స్’ పునాదికి నష్టం

కాకతీయులు 800 సంవత్సరాల క్రితం రామప్ప దేవాలయాన్ని భూకంపాలను సైతం తట్టుకునే ‘కన్‌ఫైండ్ సాండ్ బాక్స్ ఫౌండేషన్’ (Confined Sand Box Framework) పద్ధతిలో నిర్మించారు.

ఇసుకను ఒక పరిమిత పెట్టె వంటి నిర్మాణంలో సరైన సాంద్రతతో (Optimal Density) బిగించి ఉంచడం వల్లనే ఈ ఆలయం శతాబ్దాలుగా చెక్కుచెదరకుండా నిలిచింది.

అయితే, రామప్ప సరస్సు, దేవాలయం గుండా వెళ్లే భౌగోళిక రేఖల వెంట నీటి ప్రవాహం వేగవంతమైతే ‘పైపింగ్ ఫినామినన్’ (Piping Phenomenon – భూగర్భంలో ఇసుక కొట్టుకుపోయి సొరంగం వంటి మార్గాలు ఏర్పడటం) సంభవించే అవకాశం ఉంది.

దీనివల్ల పునాదిలోని ఇసుక తన సాంద్రతను కోల్పోయి, ఆలయ భారాన్ని మోయలేక కుంగిపోయే ప్రమాదం ఉందని GSI నివేదిక (Page 21) స్పష్టం చేస్తోంది.

* మైనింగ్ పేలుళ్లు (Blasting) – దీర్ఘకాలిక నిర్మాణ అలసట (Fatigue)..

ప్రస్తుతానికి బొగ్గు గనుల పేలుళ్ల (Blasting) వల్ల కలిగే ప్రత్యక్ష ప్రభావం తక్కువగా అనిపించినప్పటికీ, పునరావృతమయ్యే మరియు చక్రీయ కంపనాల (Periodic & Cyclical Vibrations) వల్ల దీర్ఘకాలంలో ఆలయ నిర్మాణంలో ‘ఫెటీగ్’ (Fatigue – బలహీనత/అలసట) ఏర్పడుతుంది.

ఇప్పటికే రామప్ప దేవాలయం కొన్ని తీవ్రమైన నిర్మాణ సమస్యలను ఎదుర్కొంటోంది. ముఖ్యంగా రంగమండపంలోని భారీ నేల దూలాల్లో పగుళ్లు (Fracturing) రావడం మరియు కొన్ని భాగాలు అసమానంగా కుంగిపోవడం (Differential Settlement) వంటి సమస్యలు ఉన్న నేపథ్యంలో, మైనింగ్ కంపనాలు ఆలయ స్థిరత్వాన్ని పూర్తిగా దెబ్బతీసే ప్రమాదం ఉందని నిపుణులు ఆందోళన చెందుతున్నారు.

* పర్యావరణం, జీవవైవిధ్యంపై కోలుకోలేని దెబ్బ..

300 మీటర్ల లోతైన ఓపెన్ కాస్ట్ మైనింగ్ వల్ల కేవలం చారిత్రక కట్టడాలకే కాకుండా, మొత్తం పర్యావరణ వ్యవస్థకే తీవ్ర విఘాతం కలుగుతుంది:

జీవవైవిధ్య క్షీణత : పరిసర ప్రాంతాల్లోని అటవీ సంపద, జీవవైవిధ్యం (Biodiversity) తీవ్రంగా దెబ్బతింటుంది.
వాయు, నీటి కాలుష్యం : బొగ్గు తవ్వకాల వల్ల వెలువడే భారీ ధూళి, బొగ్గు పొడి కారణంగా తీవ్రమైన వాయు కాలుష్యం ఏర్పడి పర్యావరణ సమతుల్యత దెబ్బతింటుంది.
సామాజిక, సాంస్కృతిక దెబ్బ : స్థానిక ప్రజల సామాజిక-ఆర్థిక జీవన విధానంపై, రామప్ప ప్రాంతంతో ఉన్న ఆధ్యాత్మిక, మతపరమైన అనుబంధాలపై ప్రతికూల ప్రభావం పడుతుంది.

* ఓపెన్ కాస్ట్ మైనింగ్ ప్రాజెక్టును తక్షణమే ఉపసంహరించుకోవాలి

శాస్త్రీయ, సాంకేతిక విశ్లేషణలను, భౌగోళిక ఆధారాలను (Lineament Map) పరిగణనలోకి తీసుకుని, ప్రజల సామాజిక, సాంస్కృతిక భావోద్వేగాలను గౌరవిస్తూ సింగరేణి కాలరీస్ సంస్థ తన ప్రతిపాదిత ఓపెన్ కాస్ట్ మైనింగ్ ప్రాజెక్టును తక్షణమే ఉపసంహరించుకోవాలని కాకతీయ హెరిటేజ్ ట్రస్ట్ ధర్మకర్తలు విజ్ఞప్తి చేశారు.

మన పూర్వీకులు అందించిన అరుదైన ప్రపంచ వారసత్వ సంపదను, రామప్ప సరస్సును భవిష్యత్ తరాల కోసం కాపాడుకోవాల్సిన బాధ్యత అందరిపైనా ఉందని వారు స్పష్టం చేశారు.