Birsa Munda Jayanti 2026 | ఘనంగా జనజాతీయ గౌరవ్ దివస్..!

Published: 15 Nov 2026 • 12:10 PM

* బిర్సా ముండా 151వ జయంతి
* రాష్ట్రపతి ముర్ము, ప్రధాని మోదీ నివాళులు
* పార్లమెంట్ ప్రాంగణంలో ప్రత్యేక కార్యక్రమం

ఆకేరు న్యూస్, డెస్క్ : గిరిజనుల హక్కుల కోసం బ్రిటిష్ పాలకులపై పోరాడిన మహనీయుడు, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు భగవాన్ బిర్సా ముండా 151వ జయంతిని (Birsa Munda Jayanti 2026) దేశవ్యాప్తంగా ఘనంగా జరుగుతున్నాయి. ఆయన జయంతిని పురస్కరించుకుని నవంబర్ 15న జనజాతీయ గౌరవ్ దివస్‌గా నిర్వహిస్తున్నారు. ఈ సందర్భంగా ఢిల్లీలోని పార్లమెంట్ ప్రాంగణంలో ప్రత్యేక కార్యక్రమం నిర్వహించారు.

రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము, ఉపరాష్ట్రపతి సీపీ రాధాకృష్ణన్, ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ, లోక్‌సభ స్పీకర్ ఓం బిర్లా తదితరులు బిర్సా ముండా చిత్రపటానికి పూలమాలలు వేసి ఘనంగా నివాళులర్పించారు. ఈ సందర్భంగా గిరిజన కళాకారులు సంప్రదాయ నృత్య ప్రదర్శనలు నిర్వహించారు.

గిరిజన సంస్కృతి, సంప్రదాయాలు, వారసత్వాన్ని ప్రతిబింబించేలా కార్యక్రమాలు సాగాయి. బిర్సా ముండా దేశ స్వాతంత్ర్య పోరాటానికి, గిరిజన సమాజ హక్కుల పరిరక్షణకు చేసిన సేవలను ప్రముఖులు స్మరించుకున్నారు.

* గిరిజనుల ఆత్మగౌరవానికి ప్రతీక బిర్సా ముండా..

భగవాన్ బిర్సా ముండా 1875 నవంబర్ 15న ప్రస్తుత జార్ఖండ్‌లోని ఉలిహాతు గ్రామంలో ముండా గిరిజన కుటుంబంలో జన్మించారు. చిన్న వయసులోనే గిరిజనులు ఎదుర్కొంటున్న సామాజిక, ఆర్థిక సమస్యలను గుర్తించారు. బ్రిటిష్ పాలకులు, భూస్వాముల దోపిడీ, గిరిజన భూముల ఆక్రమణలకు వ్యతిరేకంగా ప్రజలను సంఘటితం చేశారు.

గిరిజనుల భూమి, అటవీ హక్కులు, స్వేచ్ఛ, ఆత్మగౌరవం కోసం ఆయన చేసిన పోరాటం చరిత్రలో ప్రత్యేక స్థానం సంపాదించింది. 1899-1900 మధ్య జరిగిన ‘ఉల్గులాన్’ (మహా తిరుగుబాటు) ఉద్యమానికి బిర్సా ముండా నాయకత్వం వహించారు. ఈ ఉద్యమం బ్రిటిష్ పాలనకు వ్యతిరేకంగా గిరిజనుల ప్రతిఘటనకు ప్రతీకగా నిలిచింది.

* 25 ఏళ్ల వయసులోనే మరణం..

బ్రిటిష్ పాలకులు బిర్సా ముండాను అరెస్టు చేసి రాంచీ జైలులో నిర్బంధించారు. 1900 జూన్ 9న కేవలం 25 ఏళ్ల వయసులో ఆయన జైల్లోనే మరణించారు. తక్కువ వయసులోనే ఆయన చేసిన పోరాటం, గిరిజన సమాజంలో తీసుకొచ్చిన చైతన్యం తరతరాలకు స్ఫూర్తిగా నిలిచాయి. గిరిజనులు ఆయనను ప్రేమగా ‘ధర్తి ఆబా’ (భూమి తండ్రి) అని పిలుచుకుంటారు.

* 2021 నుంచి జనజాతీయ గౌరవ్ దివస్..

గిరిజన స్వాతంత్ర్య సమరయోధుల త్యాగాలను, దేశ నిర్మాణంలో గిరిజన సమాజం అందించిన సేవలను గుర్తించేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం 2021లో నవంబర్ 15ను జనజాతీయ గౌరవ్ దివస్‌గా ప్రకటించింది. అప్పటి నుంచి ప్రతి సంవత్సరం దేశవ్యాప్తంగా ఈ రోజున ప్రత్యేక కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తున్నారు.

ఈ వేడుకల ప్రధాన ఉద్దేశం గిరిజన వీరుల చరిత్రను ప్రజలకు తెలియజేయడం, గిరిజన సంస్కృతి, సంప్రదాయాలను కాపాడటం, వారి హక్కులు, అభివృద్ధికి ప్రాధాన్యత కల్పించడం. 2024-25లో బిర్సా ముండా 150వ జయంతి ((Birsa Munda Jayanti 2026)) సందర్భంగా జనజాతీయ గౌరవ్ వర్ష్ పేరుతో ఏడాది పాటు దేశవ్యాప్తంగా ప్రత్యేక కార్యక్రమాలు నిర్వహించారు.

* గిరిజన అభివృద్ధికి రూ.3 వేల కోట్ల ప్రాజెక్టులు..

151వ జయంతి సందర్భంగా కేంద్ర ప్రభుత్వం గిరిజన ప్రాంతాల్లో విద్య, వైద్యం, జీవనోపాధి, మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధికి ప్రత్యేక కార్యక్రమాలు చేపట్టింది. నవంబర్ 15న మహారాష్ట్రలోని గడ్చిరోలిలో జరిగే జనజాతీయ గౌరవ్ దివస్ కార్యక్రమంలో ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ వీడియో కాన్ఫరెన్స్ ద్వారా పాల్గొని ప్రసంగించనున్నారు.

ఈ సందర్భంగా సుమారు రూ.3,000 కోట్ల విలువైన 246 అభివృద్ధి ప్రాజెక్టులను ప్రారంభించడం, శంకుస్థాపన చేయడం కేంద్ర ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. వీటిలో గిరిజన విద్యార్థుల కోసం 38 ఏకలవ్య మోడల్ రెసిడెన్షియల్ పాఠశాలలు, పీఎం-జన్మన్ పథకం కింద 100 మల్టీ పర్పస్ సెంటర్లు కూడా ఉన్నాయి.

గిరిజన విద్య, ఆరోగ్యం, ఉపాధి అవకాశాలను మెరుగుపరచడం ఈ ప్రాజెక్టుల ప్రధాన లక్ష్యం. గిరిజనుల హక్కులు, వారి సంస్కృతి, సంప్రదాయాల పరిరక్షణతో పాటు సమాజ అభివృద్ధికి కృషి చేయడమే బిర్సా ముండాకు అందించే నిజమైన నివాళి. ఆయన పోరాట స్ఫూర్తి నేటి తరాలకు కూడా మార్గదర్శకంగా నిలుస్తోంది.