HEAT STROKE | ప్రథమ చికిత్సపై పూర్తి వివరాలు

Published: 07 May 2026 • 06:25 AM

*అగ్నిగుండంలా మారుతున్న రాష్ట్రం ‘వడదెబ్బ’తో ప్రాణాపాయం..

*ఈ లక్షణాలు కనిపిస్తే అస్సలు నిర్లక్ష్యం చేయకండి

ఆకేరు న్యూస్, డెస్క్: ప్రస్తుతం తెలుగు రాష్ట్రాల్లో భానుడు ప్రతాపం చూపిస్తున్నాడు. ఉష్ణోగ్రతలు అసాధారణంగా పెరుగుతున్న తరుణంలో ప్రజలందరూ ఆరోగ్య విషయంలో అప్రమత్తంగా ఉండటం తప్పనిసరి. సాధారణంగా ఎండల్లో తిరిగేవారు ‘వడదెబ్బ’ బారిన పడుతుంటారు. దీనిని నిర్లక్ష్యం చేస్తే ప్రాణాలకే ముప్పు వాటిల్లవచ్చు.

*’వడదెబ్బ’అంటే…

సాధారణంగా మన శరీరం తన ఉష్ణోగ్రతను చెమట రూపంలో బయటకు పంపి నియంత్రించుకుంటుంది. అయితే, తీవ్రమైన ఎండలో ఎక్కువ సమయం గడపడం లేదా శారీరక శ్రమ చేయడం వల్ల శరీరం తనను తాను చల్లబరుచుకోలేక పోతుంది. ఈ క్రమంలో శరీర ఉష్ణోగ్రత ఒక్కసారిగా 104°F (40°C) లేదా అంతకంటే ఎక్కువ పెరిగిపోవడాన్ని ‘వడదెబ్బ’ అంటారు. ఇది కేవలం ఎండలో ఉన్నప్పుడే కాదు, గాలి ఆడని గదుల్లో లేదా వేడి వాతావరణం ఉన్న చోట ఉన్నా తగిలే అవకాశం ఉంది.

*ఏం చేయాలంటే…
వడదెబ్బ తగలకుండా ఉండాలంటే ప్రివెన్షన్ (Prevention) అత్యంత ముఖ్యం.
జల చికిత్స (Hydration): దాహంతో సంబంధం లేకుండా ప్రతి గంటకు ఒక గ్లాసు నీరు తాగాలి. వేసవిలో శరీరంలోని లవణాలు చెమట రూపంలో బయటకు పోతాయి. కాబట్టి ఓఆర్ఎస్ (ORS), కొబ్బరి నీళ్లు, మజ్జిగ, రాగి అంబలి, బార్లీ నీళ్లు తీసుకోవడం వల్ల ఎలక్ట్రోలైట్స్ సమతుల్యంగా ఉంటాయి.
సరైన దుస్తుల ఎంపిక: సింథటిక్ లేదా జీన్స్ వంటి మందపాటి దుస్తులను పక్కన పెట్టండి. గాలి ఆడేలా ఉండే లేత రంగు కాటన్ దుస్తులను ధరించాలి. బయటకు వెళ్లాల్సి వస్తే తలకి టోపీ లేదా గొడుగు తప్పనిసరి.
ప్రయాణ వేళలు: ఉదయం 11 గంటల నుండి సాయంత్రం 4 గంటల వరకు ఎండ తీవ్రత ఎక్కువగా ఉంటుంది. అత్యవసరమైతే తప్ప ఈ సమయంలో బయటకు రావద్దు. ఒకవేళ బయట ఉంటే, తరచుగా నీడ ఉన్న ప్రదేశాల్లో విశ్రాంతి తీసుకోవాలి.
ఆహార నియమాలు: వేసవిలో తేలికపాటి ఆహారం తీసుకోవాలి. పుచ్చకాయ, దోసకాయ వంటి నీటి శాతం ఎక్కువగా ఉన్న పండ్లను ఆహారంలో చేర్చుకోవాలి. మసాలాలు, నూనెలో వేయించిన పదార్థాలు తగ్గించాలి.
నివారించాల్సినవి: ఎండలో వెళ్లే ముందు మద్యం సేవించడం, కెఫిన్ అధికంగా ఉండే కాఫీ, టీలు లేదా చక్కెర ఎక్కువగా ఉండే కూల్ డ్రింక్స్ తాగడం వల్ల శరీరం మరింత డీహైడ్రేట్ అవుతుంది.

*లక్షణాలు…

బాధితుడిలో తీవ్రమైన జ్వరం మరియు శరీర ఉష్ణోగ్రత పెరగడం.
చెమట పట్టడం ఆగిపోయి, చర్మం పొడిగా మారి ఎర్రబడటం.
తీవ్రమైన తలనొప్పి, కళ్లు తిరగడం, వాంతులు కావడం. ఊపిరి వేగంగా తీసుకోవడం, గుండె స్పందన పెరగడం. మానసిక స్థితి మందగించడం లేదా స్పృహ కోల్పోవడం. వడదెబ్బ తగిలితే తక్షణమే చేయాల్సిన పనులు
ఒకవేళ ఎవరైనా వడదెబ్బకు గురైతే వైద్య సేవలు అందే లోపు ఈ చర్యలు తీసుకోవాలి.
శరీరాన్ని చల్లబరచాలి: బాధితుడిని వెంటనే నీడ ఉన్న చల్లని ప్రదేశానికి లేదా ఏసీ గదిలోకి మార్చాలి. అదనపు దుస్తులను తొలగించి శరీరాన్ని స్వేచ్ఛగా ఉంచాలి.
కోల్డ్ కంప్రెస్: బాధితుడి శరీరాన్ని చల్లటి నీటితో తడపాలి. మెడ, చంకలు, గజ్జల భాగంలో ఐస్ ప్యాక్‌లు లేదా తడి గుడ్డలు ఉంచాలి. ఎందుకంటే ఆ భాగాల్లో రక్తనాళాలు చర్మానికి దగ్గరగా ఉండి శరీరం త్వరగా చల్లబడుతుంది.
ద్రవ పదార్థాలు: బాధితుడు స్పృహలో ఉంటేనే నీరు లేదా పండ్ల రసాలు ఇవ్వాలి. స్పృహ లేని వారికి నోటి ద్వారా ఏమీ ఇవ్వకూడదు (ఇది ఊపిరితిత్తుల్లోకి వెళ్లే ప్రమాదం ఉంది).
వెంటనే ఆసుపత్రికి: వడదెబ్బ అనేది మెడికల్ ఎమర్జెన్సీ. కాబట్టి ప్రథమ చికిత్స చేస్తూనే వీలైనంత త్వరగా వైద్య సహాయం అందించాలి.వేసవి తాపాన్ని తట్టుకోవడానికి స్వయం జాగ్రత్తలే శ్రీరామరక్ష. పిల్లలు, వృద్ధులు మరియు దీర్ఘకాలిక వ్యాధులు ఉన్నవారు ఎండ విషయంలో మరింత అప్రమత్తంగా ఉండాలి. ఆరోగ్య సూత్రాలు పాటిద్దాం.. వేసవిని సురక్షితంగా గడుపుదాం!