World Handwashing Day| చిన్న అలవాటు.. పెద్ద రక్షణ

Published: 15 Oct 2026 • 03:27 PM

* ప్రపంచ హ్యాండ్ వాష్ డే

* సబ్బుతో చేతులు కడుక్కుంటే వ్యాధులకు చెక్‌

ఆకేరు న్యూస్, డెస్క్: చేతులు శుభ్రంగా కడుక్కోవడం చిన్న అలవాటే అయినా.. ఆరోగ్య పరిరక్షణలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. చేతుల పరిశుభ్రతపై ప్రజల్లో అవగాహన పెంచేందుకు ప్రతి సంవత్సరం అక్టోబర్ 15న ప్రపంచ హ్యాండ్ వాష్ డే నిర్వహిస్తారు. సబ్బు, శుభ్రమైన నీటితో చేతులు కడుక్కోవడం ద్వారా అనేక అంటువ్యాధుల వ్యాప్తిని అరికట్టవచ్చనే సందేశాన్ని ఈ దినోత్సవం ప్రజల్లోకి తీసుకెళ్తోంది. ముఖ్యంగా పిల్లలు, విద్యార్థులు, కుటుంబ సభ్యులు చేతుల పరిశుభ్రతను నిత్యజీవితంలో భాగం చేసుకోవాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.

2008లో ప్రారంభమైన దినోత్సవం

చేతులు కడుక్కోవడం వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలను ప్రపంచవ్యాప్తంగా తెలియజేయాలనే లక్ష్యంతో 2008లో ప్రపంచ హ్యాండ్ వాష్ డే ప్రారంభమైంది. అప్పటి నుంచి ప్రతి సంవత్సరం అక్టోబర్ 15న పాఠశాలలు, ఆసుపత్రులు, కార్యాలయాలు, వివిధ సంస్థల ఆధ్వర్యంలో అవగాహన కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తున్నారు. సబ్బుతో చేతులు కడుక్కునే అలవాటును చిన్నతనం నుంచే పిల్లలకు నేర్పించడం, పరిశుభ్రమైన నీరు అందుబాటులో ఉండేలా చూడటం ఈ కార్యక్రమం ప్రధాన ఉద్దేశాలు.

చేతులు కడుక్కోకపోతే ఇబ్బందులే

రోజువారీ జీవితంలో మనం అనేక వస్తువులను తాకుతుంటాం. ఈ క్రమంలో చేతులపై వ్యాధికారక సూక్ష్మజీవులు చేరే అవకాశం ఉంటుంది. చేతులను సరిగ్గా శుభ్రం చేసుకోకుండా ఆహారం తీసుకోవడం, కళ్లను, ముక్కును, నోటిని తాకడం వల్ల సూక్ష్మజీవులు శరీరంలోకి ప్రవేశించవచ్చు. ఫలితంగా విరేచనాలు, జీర్ణకోశ ఇన్ఫెక్షన్లు, కొన్ని శ్వాసకోశ వ్యాధులు వచ్చే ప్రమాదం ఉంది.

ముఖ్యంగా చిన్నపిల్లలు, వృద్ధులు, రోగనిరోధక శక్తి తక్కువగా ఉన్నవారు ఇన్ఫెక్షన్లకు గురయ్యే అవకాశం ఎక్కువగా ఉంటుంది. ఆహారం తయారు చేసే ముందు చేతులు శుభ్రం చేసుకోకపోతే ఆహారం కలుషితమయ్యే ప్రమాదం కూడా ఉంది. అందుకే చేతులు కనిపించడానికి శుభ్రంగా ఉన్నప్పటికీ, అవసరమైన సందర్భాల్లో సబ్బుతో కడుక్కోవడం ముఖ్యం.

సర్వేల్లోనూ ఆందోళనకర అంశాలు

భారతదేశంలో చేతుల పరిశుభ్రత అలవాట్లపై 2018లో నిర్వహించిన జాతీయ నమూనా సర్వేకు సంబంధించిన పరిశోధనలో భోజనానికి ముందు సబ్బు, నీటితో చేతులు కడుక్కునే అలవాటులో గ్రామీణ, పట్టణ ప్రాంతాల మధ్య వ్యత్యాసాలు నమోదయ్యాయి. ఆ పరిశోధన ప్రకారం గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఈ అలవాటు సుమారు 25 శాతంగా, పట్టణ ప్రాంతాల్లో సుమారు 56 శాతంగా ఉన్నట్లు పేర్కొన్నారు. ఈ గణాంకాలు 2018 నాటివి కావడంతో ప్రస్తుత పరిస్థితిని అంచనా వేయడానికి తాజా సర్వేలు అవసరం.

తెలంగాణకు సంబంధించి అదే సర్వే ఆధారంగా ప్రచురించిన పరిశోధనలో భోజనానికి ముందు సబ్బు లేదా డిటర్జెంట్‌, నీటితో చేతులు కడుక్కునేవారు 39.89 శాతంగా, మరుగుదొడ్డి ఉపయోగించిన తర్వాత ఈ పద్ధతిని పాటించేవారు 73.18 శాతంగా నమోదైనట్లు పేర్కొన్నారు. భోజనానికి ముందు చేతులు కడుక్కునే అలవాటుపై మరింత అవగాహన కల్పించాల్సిన అవసరాన్ని ఈ వివరాలు సూచిస్తున్నాయి.

కోట్లాది మందికి అందని సదుపాయాలు

ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (డబ్ల్యూహెచ్‌ఓ), యునిసెఫ్‌ సంయుక్త పర్యవేక్షణ కార్యక్రమం 2025లో విడుదల చేసిన నివేదిక ప్రకారం, 2024 నాటికి ప్రపంచవ్యాప్తంగా సుమారు 170 కోట్ల మందికి ఇళ్లలో ప్రాథమిక చేతుల పరిశుభ్రత సదుపాయాలు అందుబాటులో లేవు. వీరిలో సుమారు 61.1 కోట్ల మందికి చేతులు కడుక్కోవడానికి ఎలాంటి సదుపాయమూ లేదు. ప్రతి ఒక్కరికీ సబ్బు, శుభ్రమైన నీరు అందుబాటులో ఉండేలా చూడటంతో పాటు, వాటిని సరిగ్గా ఉపయోగించే అలవాటును పెంపొందించడం కూడా అవసరం.

ఈ సందర్భాల్లో తప్పనిసరిగా కడుక్కోవాలి

భోజనానికి ముందు, ఆహారం తయారు చేసే ముందు, మరుగుదొడ్డి ఉపయోగించిన తర్వాత, దగ్గినప్పుడు లేదా తుమ్మినప్పుడు, చెత్తను తాకిన తర్వాత, జంతువులను ముట్టుకున్న తర్వాత చేతులను శుభ్రంగా కడుక్కోవాలి. చిన్నపిల్లలకు ఆహారం పెట్టే ముందు, డైపర్ మార్చిన తర్వాత కూడా చేతుల పరిశుభ్రత పాటించాలి.

సబ్బు, శుభ్రమైన ప్రవహించే నీటితో కనీసం 20 సెకన్లపాటు చేతులు కడుక్కోవాలి. అరచేతులు, చేతుల వెనుక భాగం, వేళ్ల మధ్య, బొటనవేళ్లు, గోళ్ల చుట్టూ కూడా శుభ్రం చేయాలి. అనంతరం శుభ్రమైన తువ్వాలు లేదా తగిన పద్ధతిలో చేతులను ఆరబెట్టుకోవాలి.

రోజువారీ అలవాటుగా మార్చుకోవాలి

ప్రపంచ హ్యాండ్ వాష్ డే సందర్భంగా చేతుల పరిశుభ్రత ప్రాముఖ్యతను గుర్తించడంతో పాటు, ఈ అలవాటును కుటుంబ సభ్యులకు, పిల్లలకు నేర్పించాలి. ఇళ్లలోనే కాకుండా పాఠశాలలు, కార్యాలయాలు, ఆసుపత్రుల్లోనూ సబ్బు, నీరు అందుబాటులో ఉండేలా చర్యలు తీసుకోవాలి. అవగాహనతో పాటు అవసరమైన సదుపాయాలు కల్పించినప్పుడే పరిశుభ్రత అలవాట్లు మరింత విస్తరిస్తాయి. చేతులు కడుక్కోవడం ఒక్కరోజుకే పరిమితం కాకుండా ప్రతిరోజూ పాటించే అలవాటుగా మారితే అనేక వ్యాధుల ముప్పును తగ్గించుకోవచ్చు.