Dr.B R AMBEDKAR JAYANTI | అంబేద్కర్ జీవిత విశేషాలు

Published: 14 Apr 2026 • 05:39 AM Updated: 14 Apr 2026 • 07:35 AM

* అంటరానితనంపై యుద్ధం నుండి రాజ్యాంగ రచన వరకు: అంబేద్కర్ ప్రస్థానం ఇదే

ఆకేరు న్యూస్, డెస్క్: భారతదేశ చరిత్ర పుటల్లో చెరగని ముద్ర వేసిన మహోన్నత వ్యక్తి డాక్టర్ భీమ్‌రావ్ రామ్జీ అంబేద్కర్. ఆయన కేవలం ఒక చట్టసభ సభ్యుడో లేక నాయకుడో కాదు… కోట్లాది మంది అణగారిన ప్రజల గొంతుక, ఆధునిక భారత ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థకు ప్రాణం పోసిన రాజ్యాంగ శిల్పి. 1891 ఏప్రిల్ 14న జన్మించిన ఆయన జీవితం, అవమానాల నుండి అగ్రస్థానం వరకు సాగిన ఒక ఉద్వేగభరిత ప్రయాణం.

* బాల్యం మరియు వివక్ష:
మధ్యప్రదేశ్‌లోని మోహూలో ఒక పేద దళిత కుటుంబంలో జన్మించిన భీమ్‌రావ్, చిన్నతనం నుండే కుల వివక్ష అనే విషాన్ని చవిచూశారు. పాఠశాలలో ఇతర పిల్లలతో సమానంగా కూర్చునే హక్కు ఉండేది కాదు. తరగతి గది బయట గోనె సంచి వేసుకుని కూర్చుని చదువుకోవాల్సిన పరిస్థితి. కనీసం తాగడానికి నీరు కావాలన్నా ఎవరైనా పైనుంచి పోయాల్సిందే. ఈ వివక్ష ఆయనను కుంగదీయలేదు సదా, సమాజంలోని ఈ కుళ్లును కడిగివేయాలనే పట్టుదలను పెంచింది.

* విజ్ఞానమే ఆయుధంగా:
అంబేద్కర్ నమ్మిన ఏకైక మార్గం విద్య. బరోడా మహారాజు ఆర్థిక సహాయంతో విదేశాలకు వెళ్లి, కొలంబియా విశ్వవిద్యాలయం మరియు లండన్ స్కూల్ ఆఫ్ ఎకనామిక్స్ నుండి అర్థశాస్త్రం, రాజనీతి శాస్త్రాలలో డాక్టరేట్లు సాధించారు. అప్పట్లోనే అత్యున్నత విద్యనభ్యసించిన అతికొద్ది మంది భారతీయులలో ఆయన ఒకరు. “చదువుకో, సమీకరించు, పోరాడు” అనే నినాదంతో తన ప్రజలను చైతన్యపరిచారు.

* రాజ్యాంగ రచన – దేశానికి దిశానిర్దేశం:
భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన తర్వాత, భిన్నత్వంలో ఏకత్వం గల మన దేశాన్ని ఏకతాటిపైకి తెచ్చే చట్టం అవసరమైంది. రాజ్యాంగ ముసాయిదా కమిటీ అధ్యక్షుడిగా బాబాసాహెబ్ బాధ్యతలు స్వీకరించారు. సుమారు 60 దేశాల రాజ్యాంగాలను క్షుణ్ణంగా అధ్యయనం చేసి, ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద లిఖిత రాజ్యాంగాన్ని మనకు అందించారు.

సమానత్వపు హక్కు: కులం, మతం, లింగం లేదా పుట్టిన స్థలం ఆధారంగా ఎవరినీ తక్కువ చేయకూడదని రాజ్యాంగంలోని 14 నుండి 18 వరకు గల ఆర్టికల్స్ ద్వారా నిర్ధారించారు.

ఓటు హక్కు: ప్రపంచంలోని చాలా దేశాలు మహిళలకు, పేదలకు ఓటు హక్కు ఇవ్వడానికి వెనకాడిన సమయంలో, అంబేద్కర్ గారు ప్రతి పౌరుడికి ‘ఒకే ఓటు – ఒకే విలువ’ అనే సూత్రంతో సమాన రాజకీయ అధికారాన్ని ఇచ్చారు.
సామాజిక న్యాయం: అణగారిన వర్గాలు, గిరిజనులు అభివృద్ధి పథంలోకి రావడానికి రిజర్వేషన్ల వ్యవస్థను ప్రవేశపెట్టి, సామాజిక సమతుల్యతను సాధించారు.

మహిళా హక్కులు: ‘హిందూ కోడ్ బిల్లు’ ద్వారా మహిళలకు ఆస్తి హక్కు, విడాకుల హక్కు మరియు సమాన గౌరవం కోసం ఆయన అలుపెరగని పోరాటం చేశారు.

* సామాజిక విప్లవం మరియు బౌద్ధం:
మనుషులందరినీ సమానంగా చూడని హిందూ సమాజంలోని లోపాలను ఆయన నిరసించారు. 1927లో మహద్ సత్యాగ్రహం ద్వారా చెరువు నీటిపై అందరికీ హక్కు ఉందని చాటిచెప్పారు. చివరగా, శాంతిని మరియు సమత్వాన్ని బోధించే బౌద్ధమతాన్ని 1956లో స్వీకరించారు. అదే ఏడాది డిసెంబర్ 6న ఆయన కన్నుమూశారు.

* ముగింపు:
డాక్టర్ బి.ఆర్. అంబేద్కర్ లేని ఆధునిక భారతాన్ని ఊహించలేము. నేడు మనం అనుభవిస్తున్న స్వేచ్ఛ, సమానత్వం వెనుక ఆయన పడిన శ్రమ, మేధస్సు ఉన్నాయి. ఆయన కేవలం రాజ్యాంగ నిర్మాత మాత్రమే కాదు, ప్రతి భారతీయుడి హక్కుల రక్షకుడు. ఆయన జయంతి సందర్భంగా, బాబాసాహెబ్ ఆశయాలను స్మరించుకుంటూ.. వివక్ష లేని సమాజం కోసం కృషి చేద్దాం.